فلسفه معاصر و مطالعات میان رشته ای

فلسفه معاصر و مطالعات میان رشته ای

بررسی درهم تنیدگی مفاهیم هندو در منظومه فارسی «اوم نامه» و پیوند آن با سنت تصوف اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کلام دانشگاه مطهری مدرس مدعو دانشگاه لرستان
2 دانشیار دانشگاه خوارزمی، گروه فلسفه و کلام اسلامی
چکیده
منظومه‌ اُم‌نامه، سروده‌ی بَنْوَالیداسوَلِیّ در قرن هفدهم، از آثار شاخص روزگار گورکانیان هند است که در آن دو سنت بزرگ، یعنی اندیشه‌ ودانته و عرفان اسلامی، در زبان فارسی به هم می‌رسند. این مقاله به بررسی واژگان و مفاهیم برگرفته از زبان‌ها و متون هندو در اُم‌نامه می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این واژگان در کنار اصطلاحات صوفیانه فارسی و عربی معناهای تازه‌ای پیدا کرده‌اند. مسئله‌ اصلی مقاله این است که چگونه بَنْوَالیداسوَلِیّ، با آمیختن واژگان و مفاهیم دو سنت فکری، جهانی مشترک از معنا و تجربه‌ دینی آفریده است. روش مقاله، تحلیل زبانی و فرهنگی بر پایه‌ نسخه‌ دیجیتالی موجود در مجموعه‌ ای‌گانگوتری است. هدف اصلی این مقاله بازسازی فضای فکری و دینی مؤلف و نشان دادن این نکته است که اُم‌نامه تنها یک ترجمه از متون هندو نیست، بلکه کوششی برای گفت‌وگو و پیوند میان دو زبان و دو جهان معنوی است. این متن، نمونه‌ای زیبا از چگونگی درهم‌تنیدگی واژگان، باورها و استعاره‌های دو سنت متفاوت در قالب شعر فارسی است.
کلیدواژه‌ها