فهم انسان از جهان هرگز بی‌واسطه و خنثی نبوده است، بلکه هموازه از دل زبان، طرحواره‌ها و چارچوب‌های شناختی و پیش‌فرض‌های اجتماعی شکل گرفته است. این مقاله با نگاهی تطبیقی به نظریه لودویگ ویتگنشتاین، فیلسوف زبان، درباره بازی‌های زبانی و اویاتار زروباول، جامعه‌شناس شناختی، درباره بدیهی‌انگاری‌های اجتماعی‌ـ‌‌شناختی در تلاش است تا نشان دهد که چگونه بازی‌های زبانی و بدیهی‌انگاری‌های مستتر در مفاهیمی که ما در قالب واژگان از آنها برای درک جهان اطراف خود استفاده می‌کنیم موجب می‌شوند که ما از دریچه‌هایی جهان را فهم کنیم که نه تنها طبیعی و بدیهی نیستند بلکه گمراه‌کننده و افسونگرند. این مقاله با استفاده روش توصیفی‌ـ‌‌ تحلیلی و با بررسی نمونه‌هایی از زبان فارسی به دنبال مطالعه سازوکارهایی است که موجب می‌شوند واقعیت‌های زبانی که محصول بازی‌های زبان هستند طبیعی و بدیهی جلوه دهند. یافته‌ها نشان می‌دهند که نام‌گذاری، مقوله‌بندی و نشان‌داری و بی‌نشانی از مهمترین این سازوکارها هستند و ویتگنشتاین و زروباول با وجود اختلاف‌های روشی، در این باور مشترک هستند که فهم انسان بواسطه این سازوکارها تحت سلطه و محاصره زبان و پیش‌فرض‌های آن قرار دارد و برجسته‌سازی و پیش‌زمینه‌سازی دو سازوکار مهم برای ایضاح و نقد پیش‌فرض‌هاست که از طریق آنها می‌توان از استبداد مفاهیم رهایی یافت.