فلسفه معاصر و مطالعات میان رشته ای

فلسفه معاصر و مطالعات میان رشته ای

نقد و بررسی مفهوم هجرت در فقه سیاسی از دیدگاه سید قطب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 هیئت علمی گروه معارف دانشگاه فرهنگیان لرستان
2 هیئت علمی گروه معارف دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان
چکیده
استناد به آراء و اندیشه‌های سیدقطب، یکی از مستمسک‌های گروه‌های جهادی-تکفیری است که بررسی دیدگاه‌های وی می‌تواند صحت یا عدم صحت این ادعاها را بنمایاند و از سویی نقد و نظر علمی را از سرچشمه‌های آن آغاز نماید. یکی از استنادهای این گروه‌ها به آراء سیدقطب، در موضوع هجرت است. نگاشته‌ی پیش‌رو با رویکرد توصیفی تحلیلی به معرفی دیدگاه‌های سیدقطب در این‌باره، با استناد به آثار وی، حقیقت مقصود سیدقطب درباره هجرت را نشان داده و با رویکردی تاریخی، به مقایسه تطبیقی این نگاه با واقعیت تاریخی هجرت رسول خدا(ص) با استناد به منابع تاریخی-حدیثی اهل‌سنت پرداخته است که نتایج به دست آمده چنین است: 1. دیدگاه سیدقطب درباره هجرت را باید در بستر دیگر آرای او(درباره تکفیر، دارالاسلام و دارالحرب، جاهلیت و ...) که منظومه‌ای فکری را شکل می‌دهد، تحلیل کرد. 2. گفته‌های سیدقطب درباره هجرت، جز چند مورد در تفسیر فی ظلال، صراحتی در این‌باره ندارند، بلکه توصیه به عزلت گزیدن از جامعه یا عدم عزلت است. 3. آنچه سیدقطب درباره هجرت مطرح کرده است، به گستردگی امروزه سلفیان جهادی-تکفیری، نبوده است. 4. سیدقطب در تحلیل خود براساس شیوه‌ی تاریخ تطبیقی، مولفه‌های اساسی این شیوه را رعایت نکرده است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 خرداد 1405